Κατηγορία: Πλατωνικά έργα

Νόθοι Διάλογοι του Πλάτωνα

Ως νόθοι διάλογοι του Πλάτωνα χαρακτηρίστηκαν από την αρχαιότητα όσα κείμενα δεν γράφτηκαν από το ίδιο τον Πλάτωνα. Ωστόσο, αγνοούμε ως σήμερα με ποια ακριβώς κριτήρια έγινε αυτή η επιλογή, από ποιούς και πότε. Από τον 19ο αιώνα όμως και μετά, η αξιολόγηση αυτή έγινε, κυρίως, με γλωσσικά και φιλολογικά κριτήρια. Υπάρχει ωστόσο και άλλη εκδοχή, που έχει ως γνώμονα την εκδοτική πρακτική από την εποχή του Πλάτωνα.

Η εκδοτική διαδικασία που είχε επιβάλει ο Πλάτων στην Ακαδημία, για όσα δοκίμια επρόκειτο να κυκλοφορήσουν στην Αγορά από μέλη του κύκλου της Ακαδημίας, ακολουθούσε συγκεκριμένη κριτική αξιολόγηση. Πρέπει να υποθέσουμε ότι και οι Διάλογοι του Πλάτωνα, εκτός των Νόμων και της Επινομίδας, δεν εξαιρέθηκαν από τη διαδικασία αυτή.

Ένα βιβλίο εθεωρείτο ότι έχει εκδοθεί, εφόσον προηγουμένως είχε υποβληθεί στη διαδικασία της δημόσιας ανάγνωσης, παρουσία μελών του κύκλου της Ακαδημίας. Τον ρόλο του «αναγνώστη» είχε εμπιστευθεί ο Πλάτων στον Αριστοτέλη. Η συμβολή του «αναγνώστη» στην όλη διαδικασία δεν έγκειτο σε μια απλή ανάγνωση μόνο, αλλά έπαιζε και τον ρόλο «φιλολογικού κριτή». Οι παρατηρήσεις του, όπως και των υπολοίπων ακροατών, ενσωματώνονταν στο υπό έκδοση κείμενο, παρουσία του Πλάτωνα. Αυτό σημαίνει ότι όσοι διάλογοι του Πλάτωνα παρέμεναν στο στάδιο εργασίας και δε περνούσαν την διαδικασία της ανάγνωσης, εθεωρούντο ανέκδοτοι και επομένως από ορισμένα μέλη της «νόθοι».

Δεν είναι βέβαιο πότε ακριβώς έγινε η διάκριση μεταξύ γνήσιων και νόθων διαλόγων. Οι νόθοι διάλογοι μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες: σε εκείνους που παρουσιάζουν μεγάλες ομοιότητες, γλωσσικές και ιδεολογικές, με τους αυθεντικούς, και σε αυτούς που αντιπροσωπεύουν ασκήσεις μαθητών κάποιας πλατωνικής σχολής κτά την ελληνιστική εποχή. Επίσης ακόμα και μαθητές του Πλάτωνα μπορέι μέσω των ανέκδοτων (νόθων) διαλόγων να εξέφραζαν απόψεις διαφορετικές από εκείνες του Πλάτωνα. Σε αυτή την περίπτωση οι μαθητές του Πλάτωνα είχαν μπροστά τους υλικό από τις παραδόσεις του δασκάλου τους το οποίο ενσωμάτωναν σε διαλόγους γραμμένους στο ύφος των πλατωνικών διαλόγων.

Νεοπλατωνισμός και πολιτική: η περίπτωση του Ιουλιανού

Νεοπλατωνισμός και πολιτική: η περίπτωση του Ιουλιανού

Η τελευταία προσπάθεια να αναγεννηθεί ο πολυθεϊσμός κατά...

Μιχαήλ Ψελλός

Μιχαήλ Ψελλός

Ο Μιχαήλ Ψελλός (περίπου 1018-1081) είναι ένας από τους πιο...

Αλκιβιάδης

Αλκιβιάδης

Διάλογος που ανήκει στην πρώτη συγγραφική φάση του Πλάτωνα....

Μαρσίλιο Φιτσίνο (Marsilio Ficino)

Μαρσίλιο Φιτσίνο (Marsilio Ficino)

Ιταλός φιλόσοφος (1433-1499), ο σημαντικότερος εκπρόσωπος...