Κατηγορία: Φιλοσοφικές θεωρίες

Ο μύθος του Πρωταγόρα

Ο διάσημος σοφιστής Πρωταγόρας αφηγείται τον μύθο του Προμηθέα με σκοπό να αποδείξει ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι και μπορούν να συμμετέχουν στην πολιτική, γι αυτό η δημοκρατία είναι το καλύτερο πολίτευμα.

Σύμφωνα με τον Πλάτωνα, τον μύθο τον αφηγήθηκε ο σοφιστής Πρωταγόρας με σκοπό να πείσει τον Σωκράτη ότι η πολιτική αρετή διδάσκεται.

Ο μύθος λέει ότι ο Προμηθέας χάρισε στους ανθρώπους τις τέχνες και τη φωτιά ώστε να μπορέσουν να επιβιώσουν από τους κινδύνους της φύσης. Και αφού τα κατάφεραν και επιβίωσαν, άρχισαν να τσακώνονται μεταξύ τους και να μη ζουν αρμονικά διότι δεν κατείχαν την πολιτική τέχνη που φέρνει συνεννόηση και ειρήνη στις κοινωνίες. Τότε ο Δίας έστειλε τον Ερμή να δώσει σε όλους τους ανθρώπους την αιδώ (ντροπή, σεβασμός) και τη δίκη (δικαιοσύνη), έτσι ώστε «όποιος δεν έχει αιδώ και δίκη, να τον θανατώνουν σαν αρρώστια της πόλης» (322 d).

Ο μύθος, λοιπόν, λέει ότι ενώ λίγοι είναι αυτοί που έχουν ταλέντο στις τέχνες, όμως όλοι ανεξαιρέτως έχουν την ικανότητα να συμμετέχουν στα κοινά, όπως συνέβαινε στην Αθηναϊκή δημοκρατία. Όλοι είναι προικισμένοι από τη φύση με την αρετή που θα τους κάνει να ζουν και να επικοινωνούν ειρηνικά. Αυτή η αρετή καλλιεργείται και αναπτύσσεται με τη σωστή εκπαίδευση στην οικογένεια και την πολιτεία. Άρα, λοιπόν, η πολιτική αρετή διδάσκεται διότι ο άνθρωπος από τη φύση του διαθέτει καλά στοιχεία.

Ο μύθος του Πρωταγόρα είναι ένα από τα ελάχιστα κείμενα πολιτικής φιλοσοφίας της κλασικής ελληνικής αρχαιότητας που μιλά για ισότητα των πολιτών και υπερασπίζεται τη δημοκρατία. Μολονότι ο ίδιος ο Πλάτων δεν συμπαθούσε τη δημοκρατία, ωστόσο παρουσιάζει με τρόπο αμερόληπτο την αντίθετη πολιτική άποψη που εκφράζει ο Πρωταγόρας.

Γυμνάσια και πνευματική ζωή

Γυμνάσια και πνευματική ζωή

Τα γυμνάσια στην κλασική αρχαιότητα ήταν τόποι άθλησης των...

Η Ακαδημία (χώρος και λειτουργία)

Η Ακαδημία (χώρος και λειτουργία)

Η θέση της Ακαδημίας έξω από τα τείχη, στα δυτικά του...

Θουκυδίδης και Πλάτων

Θουκυδίδης και Πλάτων

Ο Πλάτων πουθενά δεν αναφέρεται στον Θουκυδίδη αλλά είμαστε...

Σωκρατικές σχολές

Σωκρατικές σχολές

Η προσωπικότητα του Σωκράτη άσκησε ισχυρή επίδραση όχι μόνο...